topone

silmatha-kaiw

අන්‍යාගමික තර්ජනවලට ලක් වූ දෙවනගල පුදබිමේ ඓතිහාසික උරුමය

Dewanagalaපසුගියදා මාවනැල්‍ලේ පිහිටි  අප්‍රකට පුදබිමක් වූ දෙවනගලට රටේම අවධානය යොමු වූයේ එම පුදබිමට එල්ල වී ඇති අන්‍යාගමික ආක්‍රමණවලින් මුදවා එය රැකදෙන්න යැයි ඉල්ලමින් භික්ෂුන් වහන්සේ උපවාසයක් ආරම්භ කිරීම නිසාය. 2006 දී නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනය ප්‍රකාර එම පූජා භූමිය මැන සීමා නිර්ණය කරන ලෙස ඉල්ලමින් අනුරාධපුර අමිතධම්ම හිමි මාවනැල්ල බස් නැවතුම්‍පොළ අසල දී මාරාන්තික උපවාසයක් ආරම්භ කළහ.

තව දුරටත් කියවන්න...

- උතුමන් උපන් ස්ථානයේ වෙහෙරක් තැනීම සම්ප්‍රදායක් - එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි
- වංශ කතා හා ශිලා ‍ලේඛන යළි යළිත් තහවුරු වුණා - හෑගොඩ විපස්සි හිමි
- බෝසතුන් උපන් ස්ථානය සියයට සියයක්ම තහවුරුයි - පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් ජනරාල්

බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ දැක්වෙන ආකාරයටම සිදුහත් කුමරාගේ උත්පත්තිය සිදු වී ඇත්තේ ලුම්බිණියේ බව පුරා විද්‍යාත්මක සාධක අනුව තහවුරු කර ගැනීමට පුරා විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ කණ්ඩායමක් පසුගිය දා සමත් විය.

තව දුරටත් කියවන්න...

භාග්‍යවත් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ සැම බෞද්ධයෙකු විසින්ම දැකබලා පහන් සංවේගය උපදවාගෙන වන්දනා මාන කලයුතු පුජනීයවූ භුමි හතරක් පිළිබඳව පරිනිර්වාණ සුත්‍රයෙහි අනුදැන වදාරා ඇත.

සිද්ධාර්ථ බෝසතානන්ගේ උත්පත්තිය සිදුවුන ඒ අසිරිමත් ලුම්බිණිය එයින් එකකි. බෝසතානන් වහන්සේ සියලු කෙලෙසුන් නසා සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වූ අසම සම බුද්ධගයා පිංබිම, ලෝසතුන්ගේ විමුක්තිය උදෙසා උන්වහන්සේ විසින් ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව සිදුකළ මිගදායේ අවිඳු අඳුර දුරැකළාවූ  ඉසිපතනාරාමය සහ මහා කාරුණිකයාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූ කුසිනාරා නුවර මල්ල රජ දරුවන්ගේ සාල වනය අනෙක් සිද්ධස්ථාන වෙයි.

තව දුරටත් කියවන්න...

Oldest Buddhist shrine holds clues to Buddha's birth

Archaeologists Robin Coningham (left) and Kosh Prasad Acharya direct excavations within the Maya Devi Temple, while Thai monks meditateThere are about 500 million Buddhists worldwide, but it's unclear exactly when in history this religion began. The Buddha's life story spread first through oral tradition, and little physical evidence about Buddhism's early years has been found.Now, scientists for the first time have uncovered archaeological evidence of when the Buddha's monumentally influential life occurred.

තව දුරටත් කියවන්න...

ලුම්බිණි සල් උයනේ මහ මයා සෑයේ නටබුන් මතුවේ

නේපාලයේ ලූම්බිනියේ පිහිටි මායා දේවි විහාරය ආසන්නයේ කළ කැණීමකදි මෙතෙක් සොයා ගැණුනු පැරැණිම බෞද්ධ විහාරයේ නටබුන් සොයාගැනීමට පුරාවිද්‍යාඥයෝ පිරිසක් සමත්වූහ.

ලූම්බිණියේ මායාදේවි විහාරය පිහිටා ඇත්තේ සිදුහත් කුමරුන් උපත ලැබූ සල් උයනේ වන අතර කැණීම් වලදි සොයාගෙන ඇත්තේ මහාමායා දේවිය සිදුහත් කුමරුන් බිහි කරන අවස්ථාවේ අල්ලාගෙන සිටි බව කියන ගස ආවරණය කරමින් තැනූ විහාරයයි.

මෙම විහාරය ක්‍රිස්තු පූර්ව  6 වැනි සියවසට අයත් වන බවත් ලූම්බිනියේ පිහිටි මායා දේවි විහාරයට යටින් ඉදිකර තිබූ බවත් පුරාවිද්‍යාඥයෝ පවසති.

තව දුරටත් කියවන්න...

උදේනි රජුගේ පුත් කුමරකු දළදා වැඳීමට පැමිණ දළදා වහන්සේට වතාවත් සිදුකරමින් දන්තපුරයේ සිටි බව වංසකතාවල සඳහන් වෙයි. දළදා වහන්සේට රැකවරණය සැලසීම සහ පුද පූජා පැවැත්වීම පිළිබඳ වගකීම ඔහුට පැවරුණි. ඔහු හැඳින්වුණේ දන්ත කුමරු නමිනි. රජු විසින් තම දියණිය වූ හේමමාලා ඔහුට සරණ පාවා දුනි. මේ අතර කලින් පැලලුප් නුවර ආක්‍රමණය කළ බීරධාර රජුගේ බෑණා කෙනෙක් දළදාව අත්පත් කරගන්නට සේනාව සමඟ දන්තපුරයට ආවේ ය.

තව දුරටත් කියවන්න...

මහ නායක හාමුදුරුවනේ,
ආත්මීය ආදරය පිළිබඳ පුවත් බුදුදහමේ සඳහන්වන්නේ නැද්ද?

අපොයි ඕන තරම් තියෙනවා. දැන් අපේ පන්සිය පනස් ජාතක කතා පොතේ වුණත්, කොච්චර නම් කතා තියෙනවාද? බුදුන් දවස විසූ කෝසල – මල්ලිකා රාජකීය යුවළගේ අතීත ප්‍රේමය ගැන කියැවෙන සම්බුලා ජාතක කතාවත් ඊට හොඳ උදාහරණයක්.

කොසොල් රජු පෙර භවයක සොත්ථිසේන රජුව ඉපිද රජකම් කරන අතර ඉතා පිළිකුලෙන් යුතු ඕජස් වැගිරෙන බෙහෙත් නාහන අසාධ්‍ය දරුණු කෘෂ්ඨ රෝගයකින් පෙළෙන්නට වුණා. එදවස මල්ලිකා දේවිය මේ රෝගී සොත්ථිසේන රජුගේ අගබිසව වූ සම්බුලා දේවිය වූවා.

තව දුරටත් කියවන්න...

බුදුරජාණන් වහන්සේ පුද්ගලයකුගේ පිරිහීමට හේතු වන කරුණු සුත්ත නිපාතයේ උරග වග්ගයේ එන හයවන පරාභව සූත්‍රයෙන් පැහැදිලි කර තිබේ. එම සූත්‍රයේ පුද්ගලයකුගේ පිරිහීමට හේතුවන කරුණු විසි එකක් පෙන්වාදී ඇත.

තව දුරටත් කියවන්න...

 

 

නමොතස්ස භගවතො අරහතො
සම්මා සම්බුද්ධස්ස
මත්තා සුඛ පරිච්චාගා
පස්සෙචෙ විපුලං සුඛං
තජෙමත්තා සුඛං ධීරො
සම්පස්සං විපුලං සුඛං’ ති

 

ශ්‍රද්ධා සම්පන්න පින්වතුනි,

 

අද ඔබට ධර්ම දේශනා කරන්නට බලාපොරොත්තු වන්නේ උතුම් ධම්ම පදයේ එන ගාථා රත්නයක් ඇසුරු කරගෙනයි. ධම්මපදයේ පකිණ්ණක වග්ගයේ පළමුවැනි ගාථාව මෙයයි.

‘මත්තා සුඛ පරිච්චාගා පස්සෙචෙ විපුලං සුඛං’ මද සැපතක් අත්හැරීමෙන් මහ සැපතක් ලැබෙනවා.

තව දුරටත් කියවන්න...

සෙනසුරාගේ නම ඇසෙන විටත් බොහෝ දෙනෙක් බිය වෙති. සෙනසුරු ඒරාෂ්ටකය, සෙනසුරු දශාව මෙන්ම උපතේදී සෙනසුරු පිහිටි ආකාරය පිළිබඳව විවිධ මත පවතියි. විෂ්ණු දෙවියන් සූකර වෙස් ගෙන මඩ ගොඩක ළඟිමින් බටකොළ කෑවේත්, බෝසතුන් සය වසරක් දුෂ්කර ක්‍රියා කළේත් සෙනසුරු ඒරාෂ්ටක කාලයකදී බව නොදන්නා කෙනෙකු නැත.

තව දුරටත් කියවන්න...

අප දැක ඇති ආකාරයට, සමහර අය සමාජයට මුහුණ දීමට පවා නොහැකිව දිවි ගෙවති. යම් තරමක් හෝ සොයා බැලූවිට පෙනී යන්නේ ඔවුන් තම ජීවිතය තුළ සත්‍යවාදී වචන භාවිතය වෙනුවට අසත්‍යවාදී වචන භාවිතය සඳහා පෙළැඹී ඇති බවයි. එමඟින් වන කටුක, අමිහිරි ප්‍රතිඵල ආදිය ගැන දැන ගැනීමට ඕනෑතරම් නිදසුන් පුවත්පත්වලද ඇත. සත්‍යවාදී වචන භාවිත කිරීම තුළින් පුද්ගලයකුගේ යහපත් පැවැත්ම වර්ධනය වන බව පෙන්නුම් කෙරේ.

තව දුරටත් කියවන්න...

කිසියම් කාර්යයක් සපල කරගැනීමට නම් ඒ පිළිබඳ දක්‍ෂකමක් තිබිය යුතුම ය.කෘෂිකර්මාන්තය, වෙළඳාම යනාදී රැකියාවක නිරතවන්නා එකී කර්මාන්තය පිළිබඳව දක්‍ෂවිය යුතු ය. දක්‍ෂතාව ඇතිවන්නේ ඒ පිළිබඳ ඇති ඇල්ම, දැනුම, ක්‍රියා කෞශල්‍යය ආදී කරුණු හේතුකොට ගෙනය.

තව දුරටත් කියවන්න...

  ශ්‍රී ලංකාවේ තිබූ දරුණුතම ත‍්‍රස්තවාදය නැතිකර රට  එක්සේසත් කර ශ්‍රී ලංකාව ශ්‍රීඝ‍්‍ර දියුණුවක් කරා ගෙන යාමට මූලිකව කටයුතු කළ අතිගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිතුමන් මෙළොවට බිහිකළ උතුම් කාන්තා රත්නය එතුමන්ගේ ආදරණීය මව්තුමිය වූ දන්දිනා සමරසිංහ දිසානායක රාජපක්ෂතුමියි.

තව දුරටත් කියවන්න...

භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්මය හරි ම පුදුම දෙයක්‌. අපිට අදහාගන්න අමාරු තරම් ම ඒ ධර්මය පුදුමයි. ඒ ධර්මය තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ විස්‌තර කෙරෙනවා. සද්ධර්මයේ ගුණ විස්‌තර කෙරෙනවා. ආර්ය මහා සඟරුවනේ ගුණ විස්‌තර කෙරෙනවා. චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය විස්‌තර කෙරෙනවා. සප්ත බෝජ්ජංග ආදී බෝජ්ජංග ධර්මයන් ගැන විස්‌තර කෙරෙනවා.

තව දුරටත් කියවන්න...

අපරාධ මැඩලීම සඳහා දැඩි දඬුවම් ලබාදිය යුතු යෑයි කියන පිරිසක්‌ මෙන්ම දඬුවම් මගින්ම අපරාධ මැඩලිය නොහැකි යෑයි කියන පිරිසක්‌ ද සිටිති. මේ මාතෘකාව දිගු විවාදයකට හේතු වන්නකි. කෙසේ වුවද අපරාධකරුවා යනු සමාජයකට මහා බරකි. විනාශයකි. ඔහු ජන ජීවිතයට අනතුරු සිදුකරන දුෂ්ට නැතහොත් අසත්පුරුෂයකු ලෙස හැඳින්වීම නිවැරැදිය. එහෙත් මෙතැනදී එබඳු අසත්පුරුෂයන් සමාජයෙන් කොන් නොකළ යුතු බවද බුදුන් වහන්සේගේ උපදේශය වී තිබේ.

තව දුරටත් කියවන්න...

ජනපි‍්‍රය බුදුදහම තුළ බුදුන් වහන්සේ උපරිතම තැන ගන්නා බව දකිනු හැකි ය. බෞද්ධ දර්ශනය තුළ බුද්ධ සංකල්පය ලෝකෝත්තරය. එහෙත් බෞද්ධ ආගම තුළ බුද්ධ සංකල්පය දයාව හා කරුණාවෙන් පිරී අත්‍යන්තයෙන් සර්වව්‍යාපි පුද්ගල බද්ධ දෙවියෙකි. මේ බුදුහු විවිධ මානව ප්‍රතිභා පුර්ණ ආකෘතියෙන් පෙනී සිටිමින් මානව සංහතියේ යහපත පිණිස විශිෂ්ට වූ දර්ශනයක් ඉදිරිපත් කරති.

තව දුරටත් කියවන්න...

අප තිලෝගුරු සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වම් සිරිපා සටහන ඇතැයි යන පරම විශ්වාසයෙන් යුතුව සියවස් ගණනාවක් මුළුල්ලේ සිට ඉතා දුෂ්කර වූ ගමන් මගක් ගෙවා දමමින් බැතිබර ලෙස පැමිණෙන වන්දනාකරුවන්ගේ පා පහසින් ශි‍්‍රපාද මාර්ගය කාර්ය බහුල වන සිරිපා වාරයේදී ඔබ සිරිපා කරුණාකර ඇතැයි විශ්වාස කරන අතර ඔබ කිසි දිනක අවාරයේ දී සිරිපා කරුණා කර ඇතැයි අනුමාන කළ නොහැක. එනමුත් අවාරයේ දී විශේෂයෙන්ම යෙදෙන පොහොය දිනවලදී වන්දනා කරුවන් ශ්‍රීපාද කරුණා කරන බව ඔබ දැන සිටියේ දැයි නොදන්නා අතර එවැනි වූ ඉතා චමත්කාර ජනක ගමන මෙසේ සටහන් කරමි.

තව දුරටත් කියවන්න...

ඕනෑම ජන සමාජයක දියුණුවට හා පැවැත්මට අවශ්‍ය කරුණු හතරක් බුදුරජාණන්වහන්සේ සිව් සඟරාවතින් පෙන්වා දී ඇත. බෝසතාණන් වහන්සේ නොයෙක් ආත්ම භාව වල සතර සංග්‍රහ වස්තු වලින් අනුනට සංග්‍රහ කළ බව බණ පොතේ සඳහන් වේ. එය බුද්ධත්වය සඳහා ද පහසු වූ බවත් උපනුපන් ආත්ම වල අප්‍රමාණ පහසුකම් ලැබූ බවත් වැඩි දුරටත් සඳහන් වේ.

තව දුරටත් කියවන්න...

සසර ගමන බිහිසුණු ය. වහා වෑයම් කළ යුත්තේ ඒ ගමන නතර කිරීමට ය. මේ ලිපිය ඒ සඳහා කැරෙන අනතුරු ඇඟවීමකි; මග පෙන්වීමකි.

මහා කාරුණික වූත්, සකල ඥානයන්ගෙන් පරිපූර්ණ වූත්, අප භාග්‍යවත් අර්හත් සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ එක් දිනක් භික්ෂු සංඝයා අමතා මෙසේ ඇසූ හ:

“මහණෙනි, හැඳිවත හෝ හිස හෝ ගිනි ගත හොත් ඒ මොහොතේ කිනම් දෙයක් කළ යුතු ද? කෙසේ ඒ සඳහා පිළිපැදිය යුතු ද?”

තව දුරටත් කියවන්න...

මරණය කෙසේ සිදු වේ ද? මරණයෙන් පසු සිදු වන්නේ කිමෙක් ද? මේ ලිපිය ඒ පිළිබඳ ව අපගේ අවධානය යොමු කරවයි.

මිනිස්සු මරණයට බිය වෙති. මරණය උපත සමඟ ම මිනිසුන්ට උරුම වුව ද එක් දවසක් හෝ වැඩියෙන් මෙලොව ජීවත් වීමට ඔවුහු කැමැති වෙති. ජීවත් වීම අනියත බවත්, මරණය නියත බවත් බුදු දහමේ ඉගැන්වේ. ආයුෂ, උණුසුම හා විඥානය යම් විටක කයින් ඉවත් වන්නේ ද එවිට සිරුර නිකම් ලී කොටයක් මෙන් පොළොවේ වැතිරෙන බව ධම්මපදයෙහි දැක්වේ. ජීවිතය, ආයුෂ, කාලය, සිරුර බහාලීම, මරණින් මතු උපත යන කරුණු පහ කල් තියා නොදත හැකි බව ද සඳහන් වේ.

තව දුරටත් කියවන්න...

යහපත් සිතිවිලි නිසා සිත පිරිසුදු වන අතර නරක සිතිවිලි නිසා සිත කිළිටි වෙනවා. කෙලෙස් වශයෙන් ධර්මයේ විස්තර වන්නේ මේ හිත අපිරිසුදු කිරීමට සමත්වන සිතිවිලි වලටයි. කෙලෙස් සිතිවිලි වලින් හිත ලෙඩ වෙනවා. හොඳ, නරක, කළයුතු දේ නොකළ යුතු දේ හරිහැටි තෝරා ගැනීමට බැරිව මුලාවට පත් වන්නේ කිළිටි වූ සිතිවිලි නිසයි.

තව දුරටත් කියවන්න...

මගේය – මම ය කියමින් මුළා වන්නෝ දුකෙහි ම වැටෙති. මේ ලිපිය එය පෙන්වා දෙයි.

උපන් දා සිට මිය යන මොහොත තුරා අප කරන්නා වූ සෑම දෙයක ම අරමුණ කුමක් දැ යි මඳකට විවේකී ව නුවණින් මෙනෙහි කරන්න. අප සියලු දේ ම කරන්නේ යම් කිසි සැපයක් සතුටක් රැකවරණයක් බලාපොරොත්තුවෙන් නො වේ ද? මිනිසුන් ඉගෙනගන්නේත්, රැකීරක්ෂා කරන්නේත්, විදේශගත වන්නේත්, රක්ෂණය වන්නේත්, අඹුදරුවන් පෝෂණය කරන්නේත්, සොරකම්, මිනීමැරුම්, දුරාචාර ආදියෙහි යෙදෙන්නේත්,

තව දුරටත් කියවන්න...

මිනිස් භවයක් ලැබීමේ අගය පැහැදිලි කරන මේ ලිපියඒ භවයෙන් ලද යුතු ඵලය කුමක් දැ යි පෙන්වා දෙයි.

සංසාර ගමන හුඟක් දිග යි; ඒ වගේ ම හුඟක් බිහිසුණු යි. එහි අග- මුල දකින්න බැරි තරම්දිග යි. බුදු රජාණන් වහන්සේ ඒ බව සංයුත්ත නිකායේ අනමතග්ග සංයුත්තයේදී දේශනා කළා.

තව දුරටත් කියවන්න...

කටු වලින් නිදහස් වෙන්න කල්පනා කරන්න. කටු වලින් නිදහස් වීම සඳහා කැමැත්ත උපදවා ගන්න. ඒ කටු තියෙන්නේ හිතේ. බාහිර නෙමේ. අපි කල්පනා කරනවා බාහිර තමයි මේ ප්‍රශ්න ඔක්කොම තියෙන්නේ කියලා නෑ. හිතේ තමයි මේ කටු තියෙන්නේ. එතකොට අපි මේක තේරුම් ගත්තොත් අපි ඒවා ගලවා ගන්න කල්පනා කරනවා. ආන්න ඒ සඳහා තමයි මේ එක් එක් භාවනා පුරුදු විය යුත්තේ.

තව දුරටත් කියවන්න...

dewlowa“අම්මේ, දිව්‍ය ලෝකෙ ඉස්කෝල තියෙනව ද?” මාගේ දියණියට පැනයකි. “ඇයි දූ එහෙම ඇහැව්වේ?” මම අසමි. “කියන්නකෝ”, ඈ ඇවටිලි කරයි. “මං දන්න තරමින් නම් නැහැ,” මම පවසමි.

“හප්පෝ... එහෙනම් හරිම හොඳයි! හොඳට පින් කරන්න ඕනෑ මං දිව්‍ය ලෝකේ යන්න,” ඈ තුටින් ඉපිලෙයි.

“ඒ මොක ද, හදිසියේ ම?” මට ද පැනයකි.

තව දුරටත් කියවන්න...

Mahabodhi Temple

කිංසීද සූත්‍රය

2015 වෙසක් තොරණ

47වන වරටත් ඉදිකළ - මහර තොරණ

 

Read more >>

යුගාසන කවි බණ 01

යුගාසන කවි බණ 02

-----------------------------------------------------------------------

වර්තමාන විහාරාධීපති

About Sriviwekaramaya

click here

Paritta

Paritta-01

Paritta-02

Paritta-03

Email Us :-

email

ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ

siddartha-kumaru
mul-jiwithaya-ha-vivahaya
buddathwayata-pathweema
gawthama-budurajanan-wahans
darma-pacharana-charika
sanga-samajaya-athiwima
lowata-sri-sddaramaya-pahal

bududhama
bududahame-ithihasaya
samma-sambuduwarun
niwana
thripitaka-ithihasaya
prathamadarma-sangayanawa
dewana-sangayanawa
thewana-sangayanawa
chathurarya-sathya
dukka-sathya
samudaya-sathya
niroda-sathya
dukka-niroda-gamini-patipad
therawada-bududhama
mahayana-bududhama
gihi-saha-pavidi-jiwithaya

anapanasathi-bawanawa

yoga-darshanaya

pasaloswaka-pohoya-dolaha-f

ශ්‍රී දළදා මාලිගාව

dalada-maligawa

රත්නමාලී යන්ත්‍රය

rathnamali-yanthraya

ata-wisi-bodi-puja

bodi-wandana-kawi

කලා ශිල්ප

srilankawe-kala-silpa
katayam-kalawa
athdath-katayam
isuru-muniya-katayam
wahalkada-katayam
korawak-gala-katayam
muragala-katayam
sadakada-pahana-katayam
ambakke-katayam

දහම් කරුණු

sathpurusa-ha-asathpurusa-p
sugathiya-ha-dugathiya
budunwahansege-iganweem
pranagathya-yanu-ha-in-midi
karmaya-ha-punarbawaya
alpechchathawaya
satharawaram-dewa-sankalpay
bawdha-chithra-kalawa
bawdha-darmaya-ha-chanithan
bududhama-ha-samaja-sankalp
bududhama-ha-samajaya
bududhama-ha-vivaha-jiwitha
nikaya-bedaya-ha-rajya-pala
barathiya-bawdha-padiwaru
sathara-sangra-wasthu
asu-maha-sawakayan-wahansel
biksu-sasanaya

කාව්‍ය ග්‍රන්ථ

subasithaya yasodarawatha

lowada-sagarawa

මෙම  කාව්‍ය ග්‍රන්ථ කියවන ඔබ සැමටත්  උතුම් වූ ශ්‍රී සද්ධර්මය  අවබෝධ වෙවා!......

ip address tracker software